عظام بود ، ولى مقيد بودند كه در منزل خود درس بگويند و دوره‌هايى از فقه درس داده‌اند « 1 » در اين جا بايد اين نكته اشاره كنيم كه برخى شخصيت‌ها داراى ابعاد گوناگون و توانمندى در عرصه‌هاى مختلف هستند ، ولى به دلايلى در دوران خاص يك وجه از وجوه آن‌ها شهرت مىيابد ، لذا آن وجوه ديگر پنهان مىشود . و اين را در طى چهارده قرن علماء ، فقهاء مفسرين ما از اين دست بسيارند . در تاريخ معاصر مىتوان مثلًا از ميرزا جواد ملكى تبريزى نام برد كه ايشان دروس فقه و اصول داشتند ، ولى شخصيت اخلاقى ايشان برجسته شد . مرحوم ميرزا محمد على شاه‌آبادى فقيه ، مرجع تقليد ، فيلسوف ، عارف . . . بودند ولى شخصيت عرفانى ايشان شهرت يافت . حضرت امام خمينى داراى ابعاد گسترده‌اى در زمينه‌هاى فقه ، اصول ، عرفان ، فلسفه ، معارف اسلامى بودند . فقط مرجعيت ، ولايت ، سياست ايشان در جامعه شهرت يافت . . . لذا مرحوم آقا قاضى در ادبيات ، در لغت عرب بىنظير بود . گويند چهل‌هزار لغت از حفظ داشت و شعر عربى را چنان مىسرود كه اعراب تشخيص نمىدادند سراينده اين شعر عجمى است . « 2 » در نماز جماعت بسيار با طمأنينه بود ، و طول مىكشيد . . . در دهه اول و دوم ماه رمضان مجلس انس در شب‌ها داشت . حدود چهار ساعت طول مىكشيد ، در دهه سوم تعطيل بود و مرحوم آقاى قاضى تا پايان رمضان ديگر ديده نمىشد . در تهذيب نفس و اخلاق و سير و سلوك در معارف الهيه ، و واردات قلبيه ، مكاشفات غيبيه سبحانيه و مشاهدات عينيه ، فريد عصرو حسنه دهر و سلمان زمان و ترجمان قرآن بود هر چه گويم عشق را شرح و بيان / چون به عشق آيمم ، خجل باشم از آن . آفتاب آمد دليل آفتاب ، لذا ترسيم شخصيت آقاى قاضى اگرچه در دو دهه واپسين افزون از 50 اثر منتشر شده است هنوز بخش اعظم شخصيت ايشان ناشناخته و شايد هم ناشناخته خواهد ماند ! و عموماً عارفان و اصل ، عالمان صالح ، زاهدان مقيد سعى مىنمايند اسرار حق را پنهان دارند ، مگر گاهى به دلايلى يا براى خواص خود گوشه پرده را كنار زنند و ذره‌اى از اقيانوس عظيم معنويت و عرفان را نشان دهند . و اين است كه برخى عارفان ، عالمان ، شاگردان ايشان فقط اشاراتى از شخصيت و خصوصيات مىنمايند . امام خمينى مىفرمودند : قاضى كوهى بود از عظمت و مقام توحيد « 3 » آيت الله بهجت مىفرمودند : چه كنم كه قلمى آن قدر قدرتمند نيست كه بتواند هر چه را در مورد قاضى بوده بنويسد . آقاى قاضى كرامات و مقامات بالايى داشتند و اين جريان خلسه را در بسيارى از آنان نقل مىكنند . « 4 » آيت الله سيد محمد حسين حسينى تهرانى : مرحوم قاضى بسيار مرد عجيبى بوده‌اند ، چون يك كوه استوار ، جان دار ، و پرظرفيت و پر استعداد « 5 » و . . . علامه طباطبايى نام استاد را فقط بر او مىبردند و هر وقت استاد به طور اطلاق مىگفتند

--> ( 1 ) - همان ، ص 17 ( 2 ) - همان ( 3 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجف‌زاده بارفروش / 12 ( 4 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجف‌زاده بارفروش / 13 ( 5 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجف‌زاده بارفروش / 14